Şev Stabilitesi

Şev stabilitesi, doğal veya yapay zemin/kaya şevlerinin kayma, devrilme veya göçme riskine karşı güvenli bir şekilde duraylılığının sağlanması için yapılan mühendislik analizlerinin ve güçlendirme uygulamalarının bütünüdür.

Şev; yol yarmaları, dolgu alanları, derin kazılar, heyelan bölgeleri, baraj gövdeleri ve teraslanmış alanlarda sıkça karşımıza çıkar. Doğru stabilite sağlanmadığında can güvenliği riski, altyapı hasarı ve büyük ölçekli heyelanlar meydana gelebilir.

Bu nedenle şev stabilitesi, geoteknik mühendisliğinde en kritik konulardan biridir.

Şev Stabilitesi Neden Sağlanmalıdır?

Şev stabilitesinin sağlanmaması aşağıdaki problemleri doğurabilir:

• Heyelanlar
• Şev yüzeyinde kabarma ve akma
• Zemin kütlesinin ani kaybı
• Bina, yol ve altyapı sistemlerinde hasar
• Baraj, tünel ve yamaç projelerinde risk
• Yağış sonrası zemin oturmaları ve göçmeler

Bu nedenle her şev, geometrisi ve zemin türü ne olursa olsun mutlaka analiz edilmeli ve gerekirse güçlendirilmelidir.

Sık Görülen Şev Problemleri

• Yüzeysel kaymalar
• Derin kaymalar
• Küçük–orta ölçekli heyelanlar
• Drenaj kaynaklı zemin zayıflaması
• Yağış sonrası yumuşama
• Kaya bloklarının devrilmesi
• Şevde kabuk kayması
• Alt kazı nedeniyle şev tabanının boşalması

Bu problemlere karşı uygun güçlendirme yapılmazsa şev uzun vadede stabil kalamaz.

Şev Stabilitesinin Tasarım Parametreleri

Her şev için aşağıdaki mühendislik parametreleri dikkate alınır:

• Zemin c–φ değerleri
• Şev yüksekliği ve eğimi
• Yeraltı suyu seviyesi
• Drenaj koşulları
• Yapı yükleri ve trafik yükleri
• Deprem katsayıları
• Dolgu malzemesi kalitesi
• Şev geometri optimizasyonu
• Kayma dairesi analizleri
• Doğal şevlerde süreksizlikler (kaya şevleri için)